“Joker: Folie à Deux is een sequel die enorm teleurstelt”

Tapdans, musicalnummers en rechtbankdrama. Mocht je je nu afvragen of je de verkeerde review leest? Dat is erg begrijpelijk. Joker: Folie à Deux gooit het over een andere boeg dan zijn indrukwekkende voorganger en zal bij weinig fans in de smaak vallen. Een gedurfde sequel die vooral teleurstelt en frustreert.

Waarom Wel?

Phoenix en Gaga

In deel twee treffen we Arthur Fleck in de Arkham gevangenis. Nadat hij vijf mensen vermoordde en de stad op stelten zette is hij nu gevangen en getemd. Dankzij een fikse dosis medicatie wordt hij kalm en kneedbaar gehouden. Omwille van zijn voorbeeldige gedrag mag hij deelnamen aan de muziektherapie. Daar ontmoet hij de mysterieuze Lee Quinn, een psychopaat met de stem van een nachtegaal. Arthur valt hals over kop voor Lee, maar die heeft echter alleen oog voor Joker.

Phoenix laat opnieuw zien waarom hij een Oscar won voor beste mannelijk hoofdrol met zijn vertolking in deel één. De fysieke transformatie blijf indrukwekkend maar ook de kwetsbaarheid en het onderhuidse geweld waarmee hij zowel Fleck als Joker vertolkt, is een tour-de-force die uniek blijft in Hollywood. Gaga moet trouwens niet onderdoen. Waar haar rol veel ingetogener is dan die van Phoenix slaagt ze er wel moeiteloos in om zowel seksappeal uit te stralen als manipulatieve controle. Lee staat ver van de totaal gestoorde Harley Quinn die we kennen uit ander dc-films. Maar het personage past wel in de wereld van Joker, die grauwer en grijzer is dan de doorsnee superheldenfilms.

Gedurfde keuzes

Regisseur Todd Phillips gooit het in Joker: Folie à Deux over een ander boeg. Deel twee is namelijk in essentie een musical/rechtbankdrama. De film opent trouwens met een tekenfilm. Eén waarin we zien dat Joker bang is van zijn eigen schaduw. Een niet zo subtiele hint naar wat zou volgen overigens, maar daarover straks meer.

Fleck/Joker en Lee zingen en dansen dat het een lieve lust is. Klassiekers zoals What the World Needs Now Is Love van Burt Bacharach en Get Happy, ooit nog gezongen door Judy Garland in de film Summer Stock (1950). Het is een opvallende keuze om Joker veel luchtiger te maken dan zijn voorganger. De pijn die Fleck voelt is niet weg, maar ruimt plaats voor romantiek.  Het Joker personage is altijd een gek voor de liefde geweest en dat is dus niet geheel onverwacht, maar wel opnieuw een gedurfde keuze. Folie à Deux heeft de ballen om zijn publiek te verrassen.

Glorieus Gotham

Philipps weet hoe een superheldenfilm in beeld te brengen. De groene afgewassen kleuren die synoniem staan voor het grijze bestaan van Fleck, staan in schril contrast met de uitgesproken felle tinten die Joker en Quinn zo typeren. Het is een streling voor het oog. Gooi daar bovenop zijn intieme cameraplaatsing: hij zit vaak diep in de close-ups en Folie à Deux is zeker geen straf om naar te kijken.

De musicalnummers zullen erop of er onder zijn afhankelijk van je eigen tolerantie maar de soundtrack van de Ijslandse Hildur Guðnadóttir is opnieuw om duimen en vingers bij af te likken. Joker 2 heeft héél wat elementen om zijn voorganger te overtreffen, maar doet dat helaas niet. Sterker nog Folie à Deux lijkt opzettelijk slecht gemaakt.

Waarom Niet?

Kinderachtige romantiek

Waar de Joker uit deel één een getormenteerd man was, die door de wereld mishandeld werd, krijgen we nu een Arthur Fleck die tot over zijn oren verliefd is op een dame die hij net ontmoet heeft. Wat volgt is 120 minuten cringey dialoog en puberale romantiek die menig bioscoopganger zullen doen kokhalzen. Dit is het soort verliefdheid waar pubers over zwelgen in hun kamer met wat triestige muziek en een wierrookstokje. Weg is de chaotische messias, de anti-held die een stad doet branden. Wat we krijgen is een meelijwekkende loser die gemanipuleerd wordt door een geile goth chick. Het eerste deel van Joker heeft overduidelijk indruk gemaakt op een groep jonge mannen die zich ook door de maatschappij uitgespuwd voelen. Die Joker stierf echter op het einde van deel één. En dat zal bij veel bioscoopgangers niet in goeie aarde vallen.

Interne sabotage

Het lijkt erop of regisseur Phillips er op uit was om zijn eigen film te saboteren. Telkens hij naar een emotioneel hoogtepunt werkt, volgt er onmiddellijk een muzikaal nummer waardoor elke vorm van oprecht sentiment belachelijk wordt gemaakt. De frustratie bij het aanwezige publiek gaat snel de hoogte in want na het derde muzikale nummer, pakweg een uur in de film, vertrekken de eerste kijkers uit de zaal. Ongetwijfeld fans van het eerste uur die nu enorm teleurgesteld zijn.

Het is een gedurfde keuze, die ons respect verdient, maar het is er ééntje die op geen enkel ogenblik werkt. Dit soort gekkigheid hoort meer thuis in de geanimeerde Harley Quinn serie, overigens een dikke aanrader. Een deprimerende live-action films is niet het juiste format voor deze musical.

Wat is de boodschap van Folie à Deux?

Joker 2 is een frustrerende film voornamelijk omdat het zo onduidelijk is wat de film ons nu eigenlijk wil vertellen. Phillips snijdt verschillende interessante topics aan maar durft nooit echt diep te gaan. Ik zat me luidop af te vragen of Joker een parodie was op de alom gekende rechtszaak tussen Depp en Heard, een affaire die net zoals het proces van Joker enorm veel media-aandacht kreeg. Maar deel twee oordeelt nergens over de mediageilheid van de gemiddelde Amerikaan of wereldburger.

Folies à Deux leunt wel sterk op de dualiteit tussen Joker en Arthur Fleck. Jokers advocaat probeert de jury ervan te overtuigen dat Joker en Fleck andere karakters zijn, wat dus maakt dat Fleck ontoerekeningsvatbaar zou zijn. Een thema dat overigens vaak terugkomt met betrekking tot Batman. Wie is nu echt: Batman of Bruce Wayne, Fleck of Joker? Het antwoord op die vraag zal alleen maar voor meer frustratie zorgen want de ontknoping haalt ineens ook de hele eerste film onderuit.

Trailer

---