Voor The Brutalist moet je wel drieënhalf uur vrijhouden in je agenda en spontaan vraag je jezelf op voorhand af: had de regisseur hier sowieso niet beter stevig de schaar in gezet? Het antwoord is duidelijk: neen.
Ik heb gezocht naar passages die er minder toe doen of eventueel beter waren voorbehouden voor een director’s cut, maar ik heb ze niet gevonden. Drieënhalf uur nuttig besteed dus! En in de film is sowieso een verplichtte plaspauze van een kwartier ingebouwd, wat goed nieuws is voor de kleine blazen onder ons. Laat dat dus geen excuus zijn om niet te gaan kijken.
Het verhaal
Het verhaal: de Hongaars- Joodse architect Lázló Tóth overleeft de nazi horror van de Tweede Wereldoorlog en jaagt zijn American Dream na door naar de US te emigreren. Zonder zijn vrouw, want die is hij in heel het oorlogsgewoel kwijtgespeeld, maar wel nog in leven zoals al snel blijkt. Hij wordt opgevangen door zijn in de US reeds geïntegreerde neef in het achterkamertje van diens meubelzaak en komt via hem in contact met de industrieel Harrison Van Buren.
Ik sla hier al direct heel wat stappen over, want aan de vrouw van Lázló’s neef voel je al snel welke richting deze film zal uitgaan. Harrison Van Buren blijkt een redelijk megalomaan iemand te zijn, kapitalist pur sang, en bovendien rijk geworden dankzij de oorlog. Hij geeft Lázló de opdracht om een megaconstructie te bouwen op een heuvel op zijn landgoed. Een buurtcentrum met een bibliotheek, kerk, feestzalen, etc. Een polyvalente ruimte als het ware, zoals ooit de Zillion ook aan een bouwvergunning geraakt is. Als je het gebouw dat Van Buren in gedachte had graag eens in levende lijve wil zien: het stadhuis van Terneuzen komt aardig dicht in de buurt.
Het vernuftig architectenbrein van Lázló zet zich in werking maar al snel wordt duidelijk dat dat brein alleen niet voldoende is om het project te doen slagen. Hij raakt meer en meer verloren in een web van machtshonger, antisemitisme en trauma’s. De mens in zijn slechtste hoedanigheid. En dat maakt de film dan weer direct brandend actueel. De manier waarop aan Tóth duidelijk gemaakt wordt, vaak subtiel maar even vaak ook ronduit schokkend, dat hij niet thuishoort in de US, kan je zonder veel verbeelding perfect vergelijken met wat er momenteel in de wereld gaande is.
En die boodschap komt binnen
Niet in het minst dankzij uitstekende acteerprestaties van zowel Adrien Brody (Lázló Tóth), Felicity Jones (Erzsébet Tóth, de echtgenote) als Guy Pearce (als Harrison Van Buren). Alle drie zijn terecht genomineerd voor een Oscar. Maar er vallen mogelijks nog Oscar beeldjes te winnen want de film is in totaal 10 keer genomineerd waaronder ook voor beste film en beste regie. Over dat laatste gesproken: regisseur van dienst is Brady Corbet en ik vraag me oprecht af waar die opeens het talent vandaan gehaald heeft om zulke instant klassieker te draaien. Zijn vorige film, Vox Lux, is in vergelijking met The Brutalist een regelrecht misbaksel. Iedereen die toen dacht dat hij ooit dit ging opleveren, werd zonder pardon gek verklaard.
The Oscars!
The Brutalist is dan ook de topfavoriet voor de komende Oscars, maar zoals gebruikelijk is er ook wat controverse. In een groot deel van de film is het Hongaars de voertaal en laat dat nu niet de moedertaal van Adrien Brody en Felicity Jones zijn. Sowieso een onmogelijke taal om te leren, enkel met het Fins verwant. Dus is AI een handje komen helpen en dat wordt door de meest traditionele en conservatieve groep rond de Oscars gezien als een vorm van doping. Al vind ik persoonlijk hetgeen Lance Armstrong in mening Tour de France uitgestoken heeft toch van een andere orde.
Haal dus die agenda boven en plan die drieënhalf uur nu in. Het loont de moeite.
Ingestuurd door J.V. (Nonkel Film)
